
Tác giả: Mộng Trân
Dòng sông Mã chảy qua làng cổ An Yên quanh năm bảng lảng một màn sương đục, đặc quánh và lạnh ngắt như thể nó không được sinh ra từ hơi nước, mà từ hơi thở của những người đã nằm lại dưới lòng sâu.
Người già trong làng vẫn thường răn dạy con cháu, tuyệt đối không được bén mảng đến khúc sông đoạn bến đò cũ sau sáu giờ tối. Bởi dưới lòng sông sâu hoắm, tăm tối ấy là nơi ngự trị của những oán hồn "chết ngược". Đó là những kẻ chết đuối đứng thẳng người dưới nước, chân không chạm bùn, đầu không ngoảnh lên, mái tóc xõa tung nương theo dòng chảy, chỉ chực chờ một bước chân lầm lỡ của người sống để kéo xuống thế mạng cho mình.
Người làng An Yên sống cạnh dòng sông, nuôi mình bằng tôm cá của dòng sông, nhưng chưa một ai dám xem thường sự tàn nhẫn giấu sau làn nước xám xịt ấy.
Mùa hè năm mười hai tuổi, Tiểu Nại được bố mẹ gửi về quê nội nghỉ hè để tránh cái nóng hầm cập của phố thị. Ở độ tuổi ấy, Tiểu Nại đã nổi tiếng khắp vùng là một thần đồng toán học. Cậu sở hữu bộ óc logic nhạy bén, đôi mắt sáng ngời và một sự bướng bỉnh đặc trưng của kẻ lớn lên cùng sách vở khoa học.
Cậu chưa bao giờ tin vào những câu chuyện ma quỷ dị đoan, những lời đồn thổi nhuốm màu liêu trai của những người nông dân chân lấm tay bùn. Đối với cậu, mọi sự vật, hiện tượng trên đời này đều có thể bóc tách, giải thích một cách gãy gọn bằng những con số và quy luật vật lý.
Thế nhưng, làng An Yên cổ kính với những phong tục rợn người nằm khuất sau lũy tre xanh đã chuẩn bị sẵn cho cậu một bài học đầu đời rỉ máu, một bài học trần trụi về ranh giới mỏng manh giữa cõi sống và cõi chết.
Mọi chuyện bắt đầu vào một đêm trăng khuyết, tiết trời tháng bảy oi nồng đến mức không khí như đặc lại, khiến lồng ngực người ta thắt nghẹn. Tiểu Nại cùng hai đứa bạn trong xóm là thằng Tèo và con Búp dắt nhau ra bờ sông hóng gió.
Ba đứa trẻ ngồi vắt vẻo trên một thân cây keo đổ, chân đung đưa ngay sát mặt nước phẳng lặng như một tấm gương đen. Thằng Tèo, thằng nhóc da đen nhẻm, người ngợm lúc nào cũng khét lẹt mùi nắng, bắt đầu hạ thấp giọng kể về ông lão Nhị "Vớt Xác" ở cuối làng.
Đó là một người đàn ông cả đời cô độc, thân thể luôn nồng nặc mùi bùn đất, mùi nước sông ngâm lâu ngày và một thứ tử khí phảng phất không thể gột sạch. Ông lão làm cái nghề mà người làng vừa sợ, vừa ghét, lại vừa phải kính trọng: nghề trục vớt xác người chết đuối. Tèo nói, mỗi lần ông Nhị chèo thuyền ra sông đêm, nghĩa là hà bá lại vừa thu thêm một mạng người.
Đúng lúc câu chuyện của thằng Tèo lên đến cao trào, một luồng gió lạnh buốt thấu xương từ đâu đột ngột quét qua mặt sông, thổi bạt những bụi lau sậy bên bờ kêu xào xạc, nghe như tiếng hàng trăm con người đang thì thầm bàn tán.
Tiểu Nại bỗng thấy mặt nước ngay dưới chân mình xao động một cách bất thường, một vòng xoáy nhỏ từ từ hiện ra, hút những chiếc lá khô vào tâm. Trong làn nước đục ngầu, một khuôn mặt trắng bợt, mái tóc dài đen nhánh xõa tung như rong biển từ đáy sâu từ từ trồi lên. Đôi mắt ấy hoàn toàn không có lòng đen, chỉ là một màu trắng dã, trống rỗng và lạnh lẽo, găm thẳng vào đồng tử của Tiểu Nại.
Cậu bé thần đồng chết trân tại chỗ, toàn thân đóng băng như bị một dòng điện chạy qua, không thể kêu cứu, không thể cử động, ngay cả hơi thở cũng nghẹn lại nơi cổ họng. Một bàn tay gầy guộc, các đầu ngón tay lột da rữa nát vuốt nhẹ lên cổ chân cậu, lạnh ngắt như một tảng đá mùa đông. Thằng Tèo và con Búp kinh hoàng hét lên khi thấy Tiểu Nại đột ngột lao đầu xuống sông như một khúc gỗ bị ai đó giật mạnh.
Khi ông Nhị vớt xác chèo chiếc thuyền nan xộc xệch ra đến nơi, Tiểu Nại đã chìm lịm dưới dòng nước dữ. Bằng kinh nghiệm nửa đời người ăn ngủ cùng hà bá, ông Nhị không hề hoảng loạn. Ông dùng một chiếc sào tre dài có gắn lưỡi móc đồng ở đầu, khéo léo lách xuống đáy nước theo một góc nghiêng bốn mươi lăm độ, móc chặt vào cổ áo cậu bé rồi dùng thế lực cánh tay kéo mạnh lên.
Khi đặt được Tiểu Nại lên mạn thuyền, ông lão rùng mình nhìn thấy trên cổ chân trắng trẻo của cậu bé có năm dấu ngón tay đen sì, bầm tím, hằn sâu vào da thịt như thể bị nung sắt nóng. Tiểu Nại không chết, phổi cậu không ngập nước, nhưng cậu đã bị "oán khí ghì chân". Trận ốm kéo dài suốt một tuần sau đó biến cậu bé thần đồng toán học thành một đứa trẻ hoàn toàn khác hẳn.
Cậu sốt mê man trên giường tre, miệng liên tục lảm nhảm những phương trình toán học phức tạp xen lẫn tiếng khóc van xin, gào thét của một người phụ nữ xa lạ.
Khi những cơn sốt dứt hẳn và Tiểu Nại mở mắt tỉnh dậy, đôi mắt cậu không còn vẻ tinh anh, thuần khiết của một học sinh giỏi thành phố nữa. Thay vào đó, nó phảng phất một luồng âm khí nhàn nhạt, sâu hoắm và tĩnh lặng.
Cậu kinh hoàng nhận ra mình đã có thể nhìn thấy những thứ mà người thường không thể thấy: một bóng người đàn bà mặc áo xám ngồi khóc rấm rứt trên bờ bến đò vào lúc hoàng hôn, hay những dải lụa máu bay lượn lờ trong làn sương đêm trên mặt sóng. Nhìn thấy căn cốt kỳ lạ và đôi mắt biến đổi của đứa trẻ, ông Nhị vớt xác thở dài, vuốt chòm râu bạc rậm rạp của mình rồi nói với bố mẹ cậu: "Mệnh thằng bé đã bị hà bá đánh dấu, hồn phách đã vướng dính lấy âm phần của khúc sông này.
Không làm nghề này để tích đức, trả nợ long mạch, nó sống không quá tuổi mười lăm." Thần đồng toán học ngày nào, nay phải cúi đầu bái ông lão vớt xác làm sư phụ, dùng chính bộ óc logic của mình để học thuộc lòng những bài văn tế bùa chú và cách thắt những nút dây thừng đặc biệt dùng để buộc tử thi.
Nghề vớt xác ở làng An Yên có những quy tắc nghiêm ngặt đến rợn người, là sự đúc kết từ xương máu của nhiều thế hệ đi trước. Người vớt xác không bao giờ được dùng tay không chạm vào xác chết khi còn ở dưới nước; phải dùng dây thừng bện bằng xơ dừa già bôi máu chó mực để xua đuổi âm binh xung quanh; và quan trọng nhất, nếu gặp phải "xác chết ngược" đang đứng thẳng dưới đáy sông, tuyệt đối không được vớt vào ban ngày.
Ánh mặt trời dương khí quá thịnh khi chiếu vào oán khí tích tụ bên trong cái xác chết oan sẽ tạo nên một luồng phản phệ cực đại, có thể làm lật thuyền, khiến người vớt xác phải bỏ mạng. Tiểu Nại tiếp thu những kiến thức này với một tốc độ kinh ngạc. Cậu không tin vào thần thánh, nhưng cậu hiểu rằng những quy tắc này chính là một dạng "công thức" cân bằng năng lượng âm dương mà người xưa đã tìm ra.
Trận chiến thực sự đầu tiên của Tiểu Nại diễn ra vào giữa tháng bảy âm lịch – khoảng thời gian mà người ta gọi là tháng cô hồn, khi cửa quỷ môn quan mở rộng, âm khí trên dòng sông Mã đạt đến mức đỉnh điểm.
Con gái lớn của trưởng thôn An Yên, một cô gái mười tám tuổi xinh đẹp, nết na tên là Thắm, đột ngột mất tích sau một đêm đi hội làng. Cả làng đổ xô đi tìm khắp các bờ bụi, cánh đồng nhưng không thấy tăm hơi. Ba ngày sau, một người thợ chài lưới lúc rạng sáng đã kinh hoàng phát hiện bóng dáng một cái xác đứng thẳng dưới rặng bần đoạn khúc sông chữ U — khúc sông tử thần, nơi dòng nước xoáy mạnh và sâu nhất của làng An Yên. Trưởng thôn mặt cắt không còn giọt máu, quỳ lạy trước cửa nhà ông Nhị, khóc lóc thảm thiết xin ông vớt xác con gái mình lên để chôn cất cho mồ yên mả đẹp. Ông Nhị nhìn bầu trời mây đen kéo nặng trĩu, bấm tay tính toán thiên can địa chi rồi quay sang nhìn Tiểu Nại: "Đêm nay, con đi cùng ta. Đây là cái xác chết ngược cực oán, có liên quan đến mạng người. Phải cẩn thận hết sức."
Mười hai giờ đêm, chiếc thuyền nan nhỏ nhoi lướt đi trong màn sương mù dày đặc, trắng xóa của sông Mã. Không gian im ắng đến mức đáng sợ, chỉ có tiếng mái chèo khua nước *ùm... ũm...* đều đặn và tiếng ếch nhái kêu ran một cách kỳ quái bên bờ sạt lở.
Thằng Tèo và con Búp vì tò mò, phần lại lo lắng cho người bạn của mình nên đã lén lút chạy theo trên bờ, nấp sau những rặng lau sậy rậm rạp để quan sát. Khi chiếc thuyền nan tiến gần đến rặng bần cổ thụ, chiếc la bàn phong thủy bằng đồng trên tay Tiểu Nại bỗng nhiên quay tít góc ba trăm sáu mươi độ, kim chỉ hướng đột ngột phát ra một tiếng *cạch* rồi gãy đôi. Ánh đèn dầu leo lét trên mũi thuyền hắt xuống mặt nước xám xịt, làm lộ ra một cảnh tượng kinh hoàng khiến da đầu người ta tê dại.
Dưới làn nước trong suốt một cách kỳ lạ do âm khí tụ lại, cô Thắm đang "đứng". Cô mặc bộ quần áo lụa màu hồng phấn, bộ đồ đẹp nhất cô diện đi chơi hội, nay đã bị nước sông ngâm đến phai bạc. Mái tóc dài xõa tung lơ lửng xung quanh đầu như một chiếc vương miện của quỷ dữ.
Đôi mắt cô mở trừng trừng, không hề nhắm lại, nhìn thẳng ngược lên mạn thuyền nơi Tiểu Nại đang đứng. Điều đáng sợ nhất là bờ môi thâm tím của cô dường như đang khẽ xếch lên, tạo thành một nụ cười ngạo nghễ, đầy ai oán với cậu bé. "Sư phụ, cái xác này... có gì đó không đúng," Tiểu Nại thầm thì, giọng nói vô cùng bình tĩnh dù mồ hôi hột đã rịn ra trên trán. Bộ óc thần đồng của cậu nhanh chóng phân tích các thông số dòng chảy và hiện tượng sinh học. "Theo quy luật thông thường, xác chết đuối sau ba ngày sẽ trương phình và nổi lên mặt nước do khí ga tích tụ trong các mô. Nhưng cô Thắm không hề bị trương, tư thế đứng thẳng này hoàn toàn trái với trọng lực tự nhiên dưới nước. Có một lực hút rất mạnh từ đáy bùn đang giữ cô ấy lại, hoặc có thứ gì đó đang ôm lấy chân cô ấy."
Ông Nhị sắc mặt nghiêm trọng như sắt nguội, tay cầm sợi dây thừng xơ dừa bôi máu chó mực, bắt đầu lẩm nhẩm đọc bài văn tế trục hồn bằng giọng khàn đục. Ông ném sợi dây thừng xuống nước, khéo léo dùng cây sào điều khiển để chiếc thòng lọng móc vào cổ tay cái xác.
Thế nhưng, ngay khi sợi dây vừa siết chặt vào cổ tay trắng bợt của cô Thắm, mặt sông vốn đang yên ả bỗng nhiên nổi lên những làn sóng dữ dội. Chiếc thuyền nan chao đảo kịch liệt, nước sông lạnh ngắt tràn qua mạn. Từ dưới đáy sông sâu, những tiếng khóc than, tiếng cười rúc rích oán hận thấu xương vọng lên, len lỏi vào tai ba đứa trẻ. Mặt nước xung quanh cái xác của cô Thắm bỗng nhuộm một màu đỏ rực, tanh nồng như máu. Cái xác bắt đầu chuyển động một cách dị thường, hai bàn tay gầy guộc giơ thẳng lên, bấu chặt lấy mạn thuyền nan, dùng một sức mạnh kinh người kéo mạnh con thuyền xuống lòng sông.
"Tiểu Nại! Giữ chặt mạn thuyền! Đốt bùa trừ tà ném xuống góc đông bắc!" Ông Nhị hét lớn, hai tay gồng lên đến mức các đường gân xanh nổi cuồn cuộn để giữ chặt mái chèo chống chọi với sức kéo của oán hồn. Đối mặt với cục diện ngàn cân treo sợi tóc ấy, bản năng logic và sự nhạy bén của Tiểu Nại không hề bị dập tắt, ngược lại càng trở nên sắc bén hơn bao giờ hết.
Cậu nhận ra oán khí này không phải tự nhiên mà có, dòng sông chỉ là nơi chứa đựng, không phải nguyên nhân. Cậu ghé sát mắt xuống mặt nước, nhìn kỹ vào đôi bàn tay đang bấu chặt vào mạn thuyền của cô Thắm. Trên ngón tay đeo nhẫn của cô có một vết siết rất sâu, thịt da lột ra, chiếc nhẫn vàng cưới mà cô luôn trân trọng đã biến mất. Và đặc biệt, trên chiếc cổ trắng ngần của cô có một vết bầm tím hình vòng tròn hằn sâu trước khi cô chạm nước.
"Đây không phải là một vụ chết đuối tự nhiên! Cô ấy đã bị người ta sát hại rồi mới ném xuống sông phi tang!" Tiểu Nại hét lên giữa tiếng sóng vỗ gầm rú. Cậu đứng thẳng người trên mũi thuyền, nhìn thẳng vào đôi mắt trắng dã của cái xác: "Người ta vẫn bảo quỷ dữ đáng sợ, nhưng quỷ cũng từ nỗi oan ức của con người mà ra! Quỷ chỉ đòi mạng kẻ hại mình, không hại người vô tội! Cô Thắm ơi, chúng tôi đến đây là để đưa cô về với đất mẹ, để đòi lại công lý cho cô, chúng tôi không phải là kẻ thù của cô!" Lời nói của một đứa trẻ mười hai tuổi, vang lên giữa đêm giông bão trên sông Mã, mang theo một luồng chính khí áp đảo.
Tiểu Nại rút chiếc thước gỗ khắc kinh văn trận pháp từ trong túi ra, cắn đầu ngón tay cái lấy máu bôi dọc theo rãnh thước, rồi đập mạnh xuống bàn tay cái xác đang bấu trên mạn thuyền. Một tiếng *xèo xèo* vang lên ghê rợn kèm theo làn khói đen khét lẹt, cái xác đau đớn buông tay, lùi lại một khoảng dưới nước, đôi mắt đỏ rực oán hận dường như dịu đi đôi chút sau lời hứa của đứa trẻ.
Đúng lúc đó, từ trên bờ sông, một bóng đen to lớn, thô kệch bước ra từ rặng lau sậy rậm rạp. Trên tay gã cầm một chiếc gậy gỗ lớn, đôi mắt đỏ ngầu sọc máu, lao thẳng về phía thằng Tèo và con Búp đang trốn. Đó chính là gã đồ tể Năm Đen của làng — một kẻ thô lỗ, cục cằn, lâu nay vẫn thầm thương trộm nhớ, bám đuôi cô Thắm nhưng liên tục bị cô từ chối thẳng thừng.
Hóa ra, đêm hội làng hôm đó, gã đã uống rượu say khướt, chặn đường cô Thắm ở đoạn vắng để giở trò đồi bại. Bị cô chống cự quyết liệt và dọa sẽ báo công an, gã trong cơn tức giận và sợ hãi đã ra tay siết cổ cô đến chết, cướp đi chiếc nhẫn vàng rồi buộc một tảng đá lớn vào chân cô, ném xuống khúc sông chữ U này để phi tang tội ác. Gã đã rình rập ở bờ sông suốt ba ngày nay vì sợ ông Nhị vớt xác lên sẽ làm lộ ra những dấu vết bầm tím trên cổ cô gái.
"Mấy đứa ranh con, biết nhiều quá rồi, chết hết đi!" Năm Đen gầm lên một tiếng như thú dữ, vung chiếc gậy gỗ nặng trịch định đập thẳng xuống đầu thằng Tèo đang sợ hãi khóc không thành tiếng. "Tèo! Búp! Chạy mau!" Tiểu Nại trên thuyền nhìn thấy cảnh tượng đó liền hét lớn.
Không một chút chần chừ, cậu bé cầm chiếc sào tre có móc đồng, lấy đà từ mạn thuyền phóng mạnh một nhát, lao thẳng từ trên thuyền lên bờ đất sạt lở như một mũi tên rách gió. Sức mạnh thể chất của một đứa trẻ mười hai tuổi chắc chắn không thể đấu lại gã đồ tể lực lưỡng, hung hãn.
Khi Tiểu Nại vừa tiếp đất, gã Năm Đen đã xoay người lại, một tay tóm chặt lấy cổ áo cậu bé, nhấc bổng lên và định bóp nghẹt cuống họng cậu.
Thế nhưng, gã đồ tể đã quên mất rằng gã đang đứng ngay sát mép nước của dòng sông Mã, nơi một oán hồn đang chờ đợi gã. Ngay khi bàn tay tội ác của gã Năm Đen định siết chặt cổ Tiểu Nại, dòng nước sông sau lưng gã bỗng nhiên cuộn trào dữ dội, dựng đứng lên thành một bức tường nước cao hơn hai mét.
Từ trong lòng sóng dữ, cái xác chết ngược của cô Thắm vọt lên mặt đất với một tốc độ không tưởng. Những sợi tóc dài đen nhánh, ướt sũng của cô bay múa trong không trung như những chiếc vòi bạch tuộc tà ác, lao đến quấn chặt lấy cổ, hai tay và hai chân của gã đồ tể. "Á!!! Ma! Ma cứu tôi với! Thắm ơi, tôi sai rồi, tha cho tôi!" Năm Đen kinh hoàng hét lên, tiếng hét xé toạc đêm đen, thanh gậy gỗ rơi loảng xoảng xuống đất. Bàn tay gã buông lỏng, thả Tiểu Nại rơi xuống bãi cát.
Mặc cho gã đồ tể giãy giụa điên cuồng, khóc lóc van xin đến rách cả giọng, những sợi tóc ma quái và sức mạnh oán hận của cô Thắm không một chút lung lay. Cái xác ôm chặt lấy gã từ phía sau, kéo lết thân hình trăm ký của gã trên mặt đất thô ráp, hướng thẳng về phía dòng sông sâu hoắm đang chực chờ.
Tiếng kêu cứu thất thanh của gã đồ tể lịm dần, rồi chìm hẳn dưới dòng nước *ùng ục* màu đỏ máu. Một vài bọt khí lớn nổi lên mặt nước, vỡ tan, rồi trả lại sự im lặng rợn người, tịch mịch cho đêm tối. Người biết quỷ đáng sợ, nhưng quỷ chỉ sinh ra khi lòng người đã trở nên độc ác đến tột cùng. Cô Thắm đã tự tay thực thi công lý của riêng mình, chôn vùi kẻ thủ ác xuống chính nơi gã đã hãm hại cô.
Khi mọi thứ trở lại bình thường, mặt sông Mã không còn nổi sóng dữ nữa. Làn sương mù dày đặc bỗng chốc tan đi, để lộ ánh trăng khuyết bàng bạc chiếu rọi xuống mặt nước. Cái xác của cô Thắm từ từ nổi lên, lần này cô nằm ngửa xuôi theo dòng chảy một cách tự nhiên, khuôn mặt trắng bợt đã trở nên thanh thản, nhẹ nhàng, không còn một chút vẻ oán hận bạo ngược nào của một cái xác chết ngược.
Từ dưới lòng bến đò, một vật thể nhỏ lấp lánh bỗng theo sóng trôi dạt vào bờ đất, dừng lại ngay dưới mũi giày của Tiểu Nại. Đó chính là chiếc nhẫn vàng cưới của cô Thắm mà gã Năm Đen đã ném xuống sông trước đó, như một lời cảm ơn thầm lặng gửi đến cậu bé.
Ông Nhị vớt xác lặng lẽ chèo thuyền vào bờ, đỡ Tiểu Nại và hai đứa trẻ lên. Ông dùng tấm vải liệm chuyên dụng màu vàng có thêu chỉ đỏ nhẹ nhàng bọc thi thể cô Thắm lại để đưa về cho gia đình.
Ông lão nhìn Tiểu Nại, đôi mắt già nua, mỏi mệt sau nửa đời người làm bạn với tử thi nay lộ rõ vẻ tự hào nhưng cũng đượm buồn: "Con đã làm tốt lắm, Tiểu Nại. Con không chỉ dùng sức mạnh hay bùa chú để trấn áp, mà con đã dùng cái đầu logic và lòng trắc ẩn để thấu hiểu oán khí. Nghề vớt xác này của làng An Yên, từ nay đã có người kế nghiệp xứng đáng." Tiểu Nại đứng trên bờ bến đò cũ, gió đêm thổi bay mái tóc ướt sũng và tà áo đẫm nước sông của cậu.
Cậu bé thần đồng toán học ngày nào giờ đã hiểu, cuộc đời này có những bài toán nhân quả, những bí ẩn siêu nhiên không thể giải bằng những con số vô hồn trên trang giấy, mà phải giải bằng cả mạng sống, sự dũng cảm và thấu cảm giữa hai thế giới âm dương. Dòng sông Mã vẫn lững lờ chảy, sương mù ngày mai sẽ lại giăng bến đò, và bước chân của cậu bé vớt xác Tiểu Nại cùng những người bạn của mình chỉ mới bắt đầu bước vào những chương đen tối, kỳ bí và rùng rợn nhất của nhân gian.