Tiếng chuông đồng hồ vừa dứt điểm tiếng thứ mười hai, từ đường họ Khang chìm vào một sự tĩnh lặng đến rợn ngợp. Đống tro tàn của cuốn SỔ VẠN KỲ vẫn đang âm ỉ phát ra những tia lửa nhỏ màu xanh nhạt, hắt lên bức tường vôi loang lổ những cái bóng co ro, méo mó.
Ông Vạn nằm quỵ dưới nền đất lạnh ngắt, hai tay bấu chặt lấy ngực áo, gương mặt nhăn nheo tím tái lại vì cơn hoảng loạn tột độ. Lão thở dốc từng nhịp đứt quãng, đôi mắt đục ngầu trừng trừng nhìn Khang như thể vừa nhìn thấy một con quái vật thực thụ phá vỡ quy luật của tự nhiên.
Mày... mày đã làm cái quái gì thế... — Ông Vạn lắp bắp, giọng nói khàn đặc phát ra từ lồng ngực đang phập phồng dữ dội. Sổ gốc đã bị đốt... Giao kèo đã bị hủy... Chủ nợ sẽ không tha cho ai trong cái làng này đâu... Tất cả... tất cả sẽ phải chôn cùng cái nợ máu này!
Khang đứng thẳng người, ánh mắt lạnh lùng nhìn xuống ông lão trưởng tộc đang hoàn toàn suy sụp. Không còn chút sợ hãi nào sót lại trong tâm trí anh. Bản lĩnh của một kiểm toán viên từng đối mặt với hàng đống báo cáo tài chính gian lận tinh vi nhất giúp anh nhận ra một chân lý phũ phàng: những thứ gọi là thần linh, chủ nợ âm ty hay lời nguyền truyền đời thực ra chỉ là lớp vỏ bọc hoàn hảo được dựng lên để che đậy cho sự tham lam, thao túng và bóc lột đồng loại của những kẻ nắm quyền lực trong bóng tối.
Chẳng có chủ nợ âm ty nào cả, ông Vạn ạ — Khang cất giọng trầm tĩnh, vang vọng giữa không gian tĩnh mịch của từ đường. Thứ duy nhất hút máu người dân bản Mộc An bao đời nay chính là sự sợ hãi mà các ông cấy vào đầu họ, và lòng tham không đáy của chính những kẻ tự xưng là đại diện cho thần linh để trục lợi.
Chưa kịp để ông Vạn kịp thốt lên lời đáp trả, bên ngoài sân từ đường bỗng vang lên những tiếng động lạ.
Rầm... rầm...
Tiếng đập cửa dồn dập vang lên từ cánh cửa chính bằng gỗ lim nặng trịch. Không phải tiếng gió hú hay tiếng gầm gừ của ma quỷ, mà là tiếng hò hét, tiếng cộp cộp của gậy gộc và tiếng bước chân hỗn loạn của rất nhiều người.
Khang nhíu mày bước tới, dứt khoát kéo then cài, đẩy tung cánh cửa chính ra.
Dưới ánh trăng sáng vằng vặc của đêm rằm tháng mười, cả một khoảng sân rộng trước từ đường lúc này đang đặc kín người. Đó là những người dân bản Mộc An — những gương mặt khắc khổ, chai sạn vì sương gió, trên tay cầm đuốc sáng rực, cuốc xẻng và gậy gộc. Đứng đầu đám đông là bác cả Lâm (không phải ông chú đã khuất, mà là một người họ hàng xa từng cảnh báo Khang khi mới bước chân về làng) cùng vài bô lão trong bản. Hơi nóng từ hàng chục ngọn đuốc phả vào mặt, xua tan hoàn toàn cái lạnh ngắt, u ám từ nãy đến giờ.
Nhìn thấy Khang đứng bình thản ở cửa từ đường, lại nhìn thấy ông Vạn đang ngã quỵ bên đống tro tàn của cuốn sổ, đám đông bỗng chốc im bặt. Ai nấy đều trố mắt nhìn, bầu không khí căng thẳng như chực chờ một ngọn lửa bùng cháy.
Thằng Khang... chuyện gì vừa xảy ra trong này thế? Bọn tao nghe thấy tiếng nổ lớn, và... và ngọn đèn hiệu trên đỉnh đồi tự nhiên vụt tắt! Bác cả Lâm bước lên một bước, giọng hỏi dồn dập, ánh mắt đục ngầu đầy vẻ hoang mang.
Khang quay đầu lại, liếc nhìn ông Vạn đang run rẩy dưới đất, rồi dõng dạc cất cao giọng để tất cả mọi người cùng nghe rõ:
Mọi người đến rất đúng lúc. Hãy nhìn kỹ vào ông ta đi — Khang chỉ tay về phía ông Vạn. Cả đời các người luôn sống trong nơm nớp lo sợ, tin rằng gia tộc mình mang một khoản nợ âm ty khổng lồ, rằng sinh mệnh của con cháu đời đời kiếp kiếp phải đem ra cúng nạp để đổi lấy bình yên. Các người làm lụng quần quật từ năm này sang tháng khác, nộp thóc lúa, tiền bạc vào cái từ đường này để trả cái gọi là "lãi suất nợ nần". Nhưng sự thật là gì? Chẳng có khoản nợ nào cả! Tất cả chỉ là một trò lừa bịp tinh vi do những kẻ đứng đầu dòng họ này dựng lên để trói buộc tự do, bóc mồ hôi nước mắt và giữ cho các người mãi mãi nghèo đói, u muội để dễ bề sai khiến!
Lời tuyên bố của Khang như một quả bom dội xuống đám đông. Những tiếng xì xào bàn tán lập tức nổi lên râm ran. Nhiều người đưa mắt nhìn nhau, vẻ mặt đầy hoài nghi và sững sờ.
Mày... mày ngậm máu phun người! — Ông Vạn lết người dậy, giơ ngón tay run rẩy chỉ thẳng mặt Khang, gào lên trong cơn tuyệt vọng. Sổ vạn kỳ là di vật linh thiêng của tổ tiên! Mày dám đốt nó, mày sẽ mang tội bất kính với thần linh, cả bản này sẽ gặp tai họa lớn!
Linh thiêng ư? — Khang lạnh lùng cười nhạt, bước đến nhặt một mảnh giấy chưa cháy hết từ đống tro tàn lên, giơ cao trước mặt mọi người. Đây này! Hãy nhìn cho rõ vào! Cuốn sổ này làm bằng da dê thượng hạng, mực tàu mua từ thành phố, và những khoản nợ được ghi chép rạch ròi bằng chữ viết hiện đại của những kẻ có học thức chứ chẳng có linh hồn nào viết ra cả! Nếu có thần linh thật, tại sao bao nhiêu đời nay nhà ông ta thì giàu sang phú quý, xây nhà to gác tía, còn dân bản chúng ta thì làm quật mặt mà vẫn ăn không đủ no, áo không đủ mặc?
Đám đông bắt đầu xôn xao dữ dội hơn. Những ánh mắt hoang mang ban đầu nhanh chóng chuyển thành sự phẫn nộ. Người dân bản Mộc An vốn dĩ đã chịu đựng quá nhiều cơ cực, đói nghèo qua bao thế hệ dưới vỏ bọc của sự sợ hãi tâm linh. Giờ đây, khi sự thật bị bóc trần một cách phũ phàng trước ánh sáng, lớp vỏ bọc uy quyền của vị trưởng tộc lập tức sụp đổ hoàn toàn.
Bác cả Lâm bước chậm rãi vào trong gian chính, cúi xuống nhìn đống tro tàn của cuốn sổ, rồi đưa mắt nhìn ông Vạn đang co ro ôm mặt góc phòng. Sự im lặng đáng sợ của bác Lâm càng khiến bầu không khí thêm phần nghẹt thở.
Ông Vạn... Khang nói có thật không? — Bác Lâm cất giọng trầm trầm, lạnh ngắt như băng.
Ông Vạn mím chặt môi, mặt cắt không còn một giọt máu, không thốt lên được lời nào để bào chữa. Sự im lặng của lão chính là câu trả lời cay đắng nhất cho hàng trăm con người đang đứng ngoài sân.
Đồ lừa đảo! — Một người đàn ông trong đám đông phẫn nộ hét lên, ném mạnh chiếc cuốc xẻng xuống nền đất.
Bao nhiêu năm nay chúng ta làm trâu làm ngựa cho tụi nó cúng bái cái khỉ gió gì không biết! Đốt sạch cái từ đường này đi! — Tiếng hô hoán bắt đầu nổi lên hỗn loạn.
Tình thế có nguy cơ vượt khỏi tầm kiểm soát. Khang vội vàng giơ tay ra hiệu cho mọi người bình tĩnh lại, đoạn lớn tiếng:
Đừng đập phá! Việc chúng ta cần làm lúc này không phải là đập phá, mà là đòi lại công bằng cho những gì đã mất. Từ hôm nay, cuốn sổ nợ đó không còn tồn tại nữa. Không có âm ty nào đòi nợ bản Mộc An này hết. Mọi người có quyền tự quyết định cuộc đời, ruộng đất và tương lai của con em mình!
Lời nói của Khang như một luồng gió mới thổi bùng lên ngọn lửa hy vọng trong lòng những người dân bản vốn đã quen cúi đầu chịu đựng. Dần dần, những tiếng hò reo ủng hộ vang lên. Không ai bảo ai, người dân bắt đầu bước vào gian chính, lật tung từng góc bàn, kiểm tra những hòm tráp cũ kỹ từng được cất giấu sâu trong từ đường — nơi ông Vạn và các đời trưởng tộc tích trữ của cải bóc lột từ mồ hôi nước mắt của dân bản qua bao năm tháng.
Ông Vạn bất lực ngồi gục xuống góc tường, đôi mắt đục ngầu vô hồn nhìn cơ ngơi và quyền lực mà gia tộc lão dày công gây dựng qua mấy chục năm sụp đổ chỉ trong chốc lát. Chẳng còn ai thèm đếm xỉa đến lão nữa; thứ quyền uy dựa trên sự sợ hãi đã hoàn toàn tan thành mây khói.
Hai ngày sau.
Mộc An những ngày cuối thu đón chào một diện mạo hoàn toàn mới. Sương mù buổi sáng không còn dày đặc, nặng nề và ngai ngái mùi hắc ám như trước nữa, mà loãng dần dưới những tia nắng vàng rực rỡ chiếu rọi khắp thung lũng.
Tại căn nhà sàn của người chú quá cố — ông Lâm, Khang đang đứng thu xếp những món đồ cuối cùng vào chiếc vali nhỏ để chuẩn bị quay trở lại thành phố. Trên chiếc bàn gỗ ở giữa nhà, linh cữu của ông chú đã được an táng chu đáo theo đúng phong tục nghĩa trang mới của bản làng, không còn những bùa chú hay bàn thờ ma quái xung quanh.
Cửa phòng khẽ mở, bác cả Lâm bước vào, trên tay cầm một chiếc phong bì dày cộm đưa cho Khang với ánh mắt đầy vẻ biết ơn và chân thành:
Khang à, đây là tiền bán hoa màu chung của cả bản góp lại để cảm ơn cháu. Nhờ có cháu vạch trần bộ mặt thật của lão Vạn và đốt đi cuốn sổ quái ác đó, bản Mộc An mình cuối cùng cũng được giải thoát. Mọi người giữ cháu lại ăn Tết ở bản đã, việc gì mà phải vội về thành phố sớm thế?
Khang mỉm cười, lắc đầu nhẹ nhàng từ chối chiếc phong bì, đoạn vỗ vai người bác họ: Cháu cảm ơn bác và mọi người. Tiền đó cứ giữ lại để xây dựng trường học và trạm xá cho lũ trẻ trong bản còn thiết thực hơn ạ. Công việc kiểm toán của cháu dưới thành phố đang dở dang, cháu phải về để cân đối lại nốt mấy bảng báo cáo cuối năm.
Bác Lâm phì cười, vỗ đùi đánh đét một cái: Đúng là cái nghiệp kiểm toán! Đi đến đâu cũng chỉ thấy số với má. Thôi được rồi, tùy cháu vậy. Khi nào rảnh rỗi, bản Mộc An lúc nào cũng rộng cửa đón cháu trở lại.
Chắc chắn rồi ạ, Khang đáp gọn lỏn.
Xách chiếc vali nặng trĩu ra khỏi nhà sàn, Khang bước lên chiếc xe hơi sedan đậu sẵn ở đầu dốc. Cậu nổ máy, đưa xe trườn qua con đường mòn đang dần thay đổi diện mạo của bản Mộc An. Qua kính chiếu hậu, ngôi từ đường họ Khang rêu phong giờ đây đang được người dân tháo dỡ để nhường chỗ cho một khoảng đất trống xây dựng nhà văn hóa cộng đồng.
Khang khẽ thở phào một hơi nhẹ nhõm, nhếch môi cười. Cuộc đời vốn dĩ cũng giống như một bảng cân đối kế toán khổng lồ: nợ nần, sai sót hay gian lận đến đâu đi chăng nữa, chỉ cần ta dũng cảm đối diện, dùng tư duy rạch ròi và sự chân thật để lật tẩy nó, thì cuối cùng mọi con số cũng sẽ được đưa về giá trị thực cân bằng và trong sáng nhất.
Chiếc xe lao vút đi, để lại phía sau lưng thung lũng Mộc An chìm trong ánh nắng ban mai rực rỡ và những âm thanh rộn rã của một cuộc đời mới vừa thực sự bắt đầu.
