Đêm hôm đó, không gian làng Đức chìm trong một thứ ánh sáng vàng vọt, lập lòe phát ra từ hàng chục ngọn đuốc cắm dọc theo sân đình cổ. Trái ngược với vẻ tĩnh mịch quen thuộc mỗi khi mưa dông kéo đến, đêm nay toàn bộ dân làng từ già trẻ lớn bé đều tề tựu đông đủ bên dưới mái hiên rộng. Tiếng xì xào bàn tán vang lên không ngớt, hòa lẫn với tiếng gió rít qua những tán cây cổ thụ quanh sân.
Ở gian chính điện, nơi ngai thờ thần làng ngự trị, ánh đèn dầu hắt lên gương mặt nghiêm nghị và sắc sảo của tri huyện Văn Minh. Ngồi phía dưới là cụ lý Bùi cùng ba vị hào lý có tiếng trong vùng, sắc mặt ai nấy đều có vẻ bất an, thấp thỏm dù vẫn cố giữ vỏ bọc bình thản, điềm nhiên.
Thanh Mai đứng lặng ở một góc tối gần cửa chính, tay ôm chặt bọc tang vật, đôi mắt sắc bén đảo qua từng cử chỉ của đám người quyền lực trong làng.
"Bẩm quan lớn," cụ lý Bùi đứng dậy, chống gậy bước ra giữa gian chính, cất giọng già nua nhưng đầy vẻ trách móc giả tạo, "nửa đêm hôm chầu mà ngài lại cho gọi toàn bộ dân làng ra đây hội họp, lại còn huy động cả tuần đinh canh gác bốn phía, rốt cuộc là có chuyện động trời gì xảy ra? Vùng này xưa nay vốn yên bình, chỉ có chút ít lời đồn về 'bóng ma áo tơi' dạo quanh bến sông, hà cớ gì phải làm rùm beng náo động lòng dân như vậy?"
Văn Minh không vội đáp lời. Anh điềm tĩnh nhấp một ngụm trà nóng, ánh mắt sắc như dao cạo quét qua gương mặt nhăn nheo của lão lý trưởng, rồi chậm rãi đứng dậy. Tiếng bước chân của vị tri huyện vang lên đều đặn trên nền gạch cũ, phá tan sự nín lặng của cả hội trường.
"Yên bình sao?" Văn Minh cất giọng trầm đục, vang vọng khắp gian đình làng. "Bốn thương nhân chở muối mất tích trong nửa năm qua, những khoang thuyền trôi dạt vô chủ với hàng hóa trống rỗng, và những tiếng khóc thút thít giả danh ma quỷ ở bến sông Đức... cụ lý gọi đó là sự yên bình đáng sống của làng này hay sao?"
Sắc mặt cụ lý Bùi khẽ biến đổi, đôi tay đang cầm gậy tre siết chặt lại. Lão cố gượng cười, lớn tiếng phản bác: "Quan lớn! Ngài là người bề trên mới chuyển về đây, không rõ cội nguồn sông nước. Chuyện thương nhân gặp nạn trôi sông lở đất là chuyện thiên tai vô thường, dân làng tụi tôi nghèo khó, quanh năm bám ruộng bám nương, sao dám nhúng tay vào chuyện cướp bóc? Lại càng không có chuyện ma quỷ gì ở đây cả, toàn là lời đồn nhảm nhí của kẻ xấu!"
"Đúng vậy! Quan lớn chớ có nghe lời vu khống mà oan cho dân làng!" Một tên hào lý ngồi phía dưới lớn tiếng hùa theo, ngay lập tức kéo theo làn sóng xì xào đồng tình của một bộ phận người dân chưa rõ ngọn ngành.
Văn Minh khẽ nhếch môi cười nhạt. Anh không tranh cãi thêm bằng lời. Với một cử hiệu tay dứt khoát, anh ra lệnh cho lính lệ mang ra giữa sân đình một chiếc thùng gỗ lớn và trải toàn bộ tang vật vừa thu giữ được từ hang ngầm Vực Chết.
Những bao muối có đóng ấn triều đình, những kiện hàng quý giá của thương nhân mất tích, và đặc biệt là mảnh vỡ mái chèo có khắc ký tự chữ "B" — ký hiệu riêng của dòng họ lý trưởng — được bày biện rành rành dưới ánh đuốc sáng rực.
Cả sân đình bỗng chốc chìm vào sự im lặng chết chóc. Những người dân làng trố mắt nhìn nhau, sự hoang mang ban đầu nhường chỗ cho vẻ bàng hoàng khi nhận ra những món hàng hóa quen thuộc từng được chuyển qua vùng này nay lại nằm chất đống trong hang động bí mật của chính những kẻ vẫn ngày ngày đứng ra giảng đạo lý, kêu gọi dân chúng cúng bái thần linh.
Cụ lý Bùi lùi lại phía sau một bước, chân run lẩy bẩy, khuôn mặt tái mét không còn một giọt máu. Lão chỉ tay về phía tang vật, lắp bắp: "Cái... cái này... đây là đồ đạc ở đâu mang đến hãm hại chúng tôi! Quan lớn ngậm máu phun người!"
"Ngậm máu phun người ư?" Thanh Mai từ góc tối bước ra, ánh mắt căm phẫn nhìn thẳng vào lão lý trưởng. Cô giơ cao chiếc ống bương và các túi lân tinh bắt được tại miếu hoang đêm trước. "Chính lão và đám tay sai đã dùng thứ bột lân tinh này bôi lên bè nứa, kết hợp với dây théo mỏng để tạo ra 'bóng ma áo tơi' lơ lửng trên sông nhằm dọa dẫm, cấm túc dân làng mỗi khi thuyền buôn lậu qua đoạn Vực Chết! Đêm qua, khi ta và quan lớn đột nhập vào hang ngầm, chính tang chứng vật chứng và cả dấu tích của lão còn rành rành ở đó!"
Áp lực từ chứng cứ thép và lời khai đanh thép của Thanh Mai đã bẻ gãy hoàn toàn lớp ngụy trang của bọn tội phạm. Nhận thấy không thể chối cãi được nữa, một tên tay sai trong đám hào lý hoảng loạn rút dao giấu trong người, định liều mạng lao lên phía trước để uy hiếp vị tri huyện hòng tẩu thoát.
Nhưng Văn Minh đã lường trước được bước đường cùng này. Nhanh như chớp, anh lách người né đòn, đồng thời tung một cước dứt khoát hất văng con dao khỏi tay kẻ gian, trong khi đám lính lệ từ các phía lập tức xông lên khống chế toàn bộ ổ nhóm phản loạn.
Tiếng hò hét, tiếng khóc than và sự hỗn loạn bao trùm sân đình cổ. Mặt nạ thần linh, những lời nguyền ma quỷ và những âm mưu tăm tối kéo dài suốt nhiều năm qua dưới lớp vỏ bọc bình yên của làng Đức cuối cùng đã bị ánh sáng của lý trí và công lý thiêu rụi hoàn toàn.
Văn Minh đứng thẳng người giữa gian chính điện, ánh mắt kiên định nhìn ra màn đêm đang dần nhạt hòa vào ánh bình minh rạng rỡ ở phía chân trời. Một đêm xử án đầy rẫy hiểm nguy đã khép lại, trả lại sự trong sạch và bình yên vốn có cho vùng đất ven sông này.