Cơn gió bấc đầu mùa lùa qua những bãi bồi ven sông Đuống, mang theo cái lạnh buốt giá và mùi khét nồng đặc trưng của thuốc nhuộm vải công nghiệp. Làng nghề nhuộm lụa thủ công cũ kỹ này nằm tách biệt hẳn với khu đô thị mới, nơi những mái nhà gạch rêu phong đứng chen chúc bên các xưởng nhuộm bạt nhựa tạm bợ.
Bốn giờ sáng. Tiếng động cơ của chiếc máy vắt tâm ly cỡ lớn trong xưởng nhuộm tơ tằm gốm sứ rầm rập ngưng phụt lại. Tiếp sau đó là tiếng kêu thất thanh của người thợ trực ca đêm vang lên, xé tan không khí tĩnh mịch của dải đất ven sông.
Sáu giờ sáng. Dải băng niêm phong màu đỏ trắng căng kín lối vào gian xưởng rộng hơn hai trăm mét vuông.
Căn xưởng ngập tràn mùi dung dịch kiềm, mùi phẩm nhuộm hóa chất chua nồng và vị ẩm mốc của những cuộn tơ tằm tích tụ lâu ngày. Trên mặt sàn bê tông đọng đầy những vũng nước nhuộm màu đỏ thẫm chảy lênh láng ra tận cống thoát nước.
Ông Năm đứng bên cạnh chiếc máy vắt tâm ly bằng thép hình trụ cao hơn một mét, hai tay thọc sâu vào túi chiếc áo bông cũ màu rêu đã sờn gấu. Ông năm mươi lăm tuổi, gương mặt chằng chịt nếp nhăn cùng đôi mắt húp sâu mệt mỏi do nhiều đêm mất ngủ.
Ông lặng lẽ châm một điếu thuốc lá quấn, nhả luồng khói xám đặc quánh quyện vào làn sương lạnh bốc lên từ lòng xưởng.
Đại bước ra từ phía sau lồng máy vắt, tay cầm cuốn sổ ghi chép hiện trường, gương mặt hiện rõ sự bàng hoàng.
Đại cất giọng khẽ khàng qua lớp khẩu trang y tế. Nạn nhân là Tuấn, ba mươi sáu tuổi, thợ nhuộm chính của xưởng này. Tử thi nằm cuộn tròn bên trong lồng vắt kim loại, toàn thân bị quấn chặt bởi hơn năm mươi mét vải lụa tơ tằm đã ngấm trọn màu phẩm nhuộm đỏ thẫm. Nguyên nhân tử vong sơ bộ là gãy đốt sống cổ và chấn thương lồng ngực do lực vắt ly tâm cực lớn.
Ông Năm tiến lại gần mép lồng máy vắt, đeo đôi găng tay cao su rồi đưa đèn pin cản quang soi kỹ vào thi thể nạn nhân.
Bề mặt dải lụa màu đỏ thẫm siết vòng quanh cổ nạn nhân không hề có dấu vết giằng co hay rách xước ngẫu nhiên. Trái lại, các lớp vải được quấn chồng lên nhau theo một quy luật rất ngăn nắp, đầu dải lụa được thắt một nút đúp gập hai vòng cực kỳ chắc chắn vào trục xoay trung tâm của máy.
Đại chỉ tay về phía chiếc vỏ chai rượu trắng rỗng nằm lăn lóc dưới gầm máy. Chủ xưởng và quản xưởng đều khai rằng Tuấn có thói quen uống rượu trong ca đêm. Đêm qua mưa lạnh, có thể Tuấn uống say, trong lúc đứng đưa vải vào lồng vắt đang quay tốc độ cao thì bị sơ hở để góc lụa cuốn vào tay áo rồi kéo cả người vào bên trong. Một tai nạn lao động do bất cẩn.
Ông Năm không đáp. Ông cúi thấp người, dùng nhíp y tế vạch nhẹ khoang miệng và móng tay của nạn nhân.
Trên các kẽ móng tay của Tuấn không hề dính vết phẩm nhuộm màu đỏ tươi của mẻ lụa trong lồng máy, mà lại dính chặt những vệt dung dịch hóa chất màu xanh lam đậm đã khô đóng vảy — loại phẩm nhuộm cao cấp chỉ được dùng ở gian phòng pha chế riêng biệt khóa kín cửa phía sau xưởng.
Ông Năm cất giọng trầm đục. Nếu đây là một tai nạn lao động do bất cẩn khi đang vắt mẻ lụa đỏ, tại sao trong kẽ móng tay nạn nhân lại dính phẩm nhuộm màu xanh lam. Và quan trọng hơn, một người say rượu đến mức không kiểm soát được hành vi làm sao có thể tự tay thắt một nút đúp gập hai vòng hoàn hảo như thế này vào trục máy trước khi máy khởi động.
Đại giật mình, vội vàng nhìn kỹ lại nút thắt trên dải lụa. Cậu thì thầm. Sếp nói đúng... Nút thắt này là kỹ thuật riêng của thợ lành nghề để cố định vải, không thể tự nhiên hình thành do lực cuốn vô thức được.
Ông Năm đứng dậy, ánh mắt già nua trầm đục nhìn về phía dãy phòng làm việc xây bằng gạch xỉ ở góc xưởng.
Ông Năm thong thả nói. Kẻ nào đó đã ra tay sát hại Tuấn ở nơi khác, dùng dải lụa quấn chặt nạn nhân rồi cố tình ném vào lồng vắt tâm ly, bật máy quay tốc độ cao để dựng lên một hiện trường tai nạn lao động hoàn hảo nhằm xóa sạch các vết tích bạo lực trên cơ thể.
Tám giờ sáng. Căn phòng làm việc của chủ xưởng nhuộm.
Hai người quản lý trực tiếp xưởng vải được gọi vào làm việc: Ông Bính, bốn mươi tám tuổi, chủ xưởng nhuộm; và gã thợ phụ tên Long, hai mươi mốt tuổi, người đầu tiên phát hiện ra vụ việc.
Ông Bính ngồi trên chiếc ghế gỗ chạm khảm đã cũ, hai tay chắp trước bụng, sắc mặt tái nhợt nhưng ánh mắt luôn giữ vẻ bình thản cố chấp.
Ông Bính cất giọng xót xa. Tôi rất đau lòng trước sự cố này. Tuấn làm thợ chính ở xưởng tôi gần mười năm nay, tay nghề rất giỏi nhưng tính nết bất cẩn, lại hay nhậu nhẹt. Chiều qua tôi đã nhắc nhở cậu ta không được uống rượu trong ca đêm, nào ngờ cậu ta vẫn không nghe... Xưởng chúng tôi chuẩn bị nhận tiền đền bù giải tỏa mặt bằng để giao đất cho dự án đô thị, xảy ra chuyện này thật là xui xẻo.
Ông Năm ngồi đối diện, đôi mắt già nua soi xét từng cử chỉ nhỏ của chủ xưởng.
Ông Năm cất giọng đĩnh đạc. Khoản tiền đền bù giải tỏa mặt bằng của xưởng nhuộm này là bao nhiêu.
Ông Bính khựng lại một nhịp, mắt liếc nhanh về phía tờ bản đồ địa chính treo trên tường. Khoảng... hơn mười tỷ đồng. Nhưng đó là tiền đền bù đất đai của gia đình tôi, không liên quan gì đến thợ làm thuê cả.
Đại đập tay xuống bàn, giọng đanh lại. Không liên quan sao. Theo tài liệu chúng tôi vừa thu thập được từ Ban quản lý dự án, mười năm trước, khi mở xưởng nhuộm này, kỹ sư Tuấn đã góp hơn bốn mươi phần trăm vốn bằng tiền tiết kiệm và công sức xây dựng hệ thống xử lý nước thải. Nhưng toàn bộ giấy tờ đất đai lại do một mình ông đứng tên. Gần đây, khi biết tin sắp có tiền đền bù, Tuấn đã nhiều lần đâm đơn kiện đòi chia lại tài sản đúng không.
Gương mặt ông Bính giật nhẹ liên tục. Ông ta xua tay cuống quýt. Đơn kiện vớ vẩn! Tôi đã hỗ trợ cậu ta tiền lương hàng tháng đầy đủ. Đêm qua tôi ở nhà riêng trong phố cách đây năm cây số, có vợ con tôi làm chứng, tôi không hề có mặt ở xưởng!
Ông Năm không quát mắng. Ông quay sang nhìn gã thợ phụ tên Long đang đứng thu mình ở góc cửa, hai bàn tay gầy gộc dính đầy những vệt phẩm nhuộm màu xanh lam chưa rửa sạch.
Ông Năm nheo mắt hỏi. Đêm qua, từ mười hai giờ đêm đến hai giờ sáng, chú ở đâu.
Long run bắn người, hai mắt chao đảo né tránh. Em... em ngủ ở gian lán tập thể phía sau xưởng. Mưa to quá nên em ngủ say, không nghe thấy tiếng máy chạy... Đến bốn giờ sáng dậy đi vệ sinh thì mới phát hiện ra anh Tuấn trong lồng máy.
Ông Năm đứng dậy, thong thả bước lại gần Long. Ông cúi xuống nhìn đôi bốt cao su của Long đang đeo. Trên cổ bốt có bám vài sợi tơ tằm màu đỏ thẫm dính chặt vào kẽ cao su, trùng khớp hoàn toàn với chất liệu dải lụa quấn quanh thi thể nạn nhân.
Ông Năm cất giọng lạnh lùng. Gian phòng pha chế phẩm nhuộm màu xanh lam đêm qua bị khóa cửa từ bên trong. Nhưng chìa khóa phòng đó chỉ có hai người giữ: một là nạn nhân Tuấn, và hai là chú. Chú giải thích thế nào về những vệt máu và vết giằng co bị lau chùi dở dang trên sàn phòng pha chế.
Long há miệng, toàn thân nhũn ra, gục ngã xuống nền gạch ngay trước mặt hai viên điều tra.
