Anh ta đến lúc bảy giờ hai mươi lăm.
Tôi biết vì tôi đang ngồi trong văn phòng từ sáu rưỡi và thấy anh ta đi qua cửa kính. Không vội, không trễ — đến trước đủ để không bị coi là không tôn trọng, không sớm đến mức có vẻ muốn gây ấn tượng.
Tôi mở cửa khi anh ta gõ.
"Ngồi đi." Tôi chỉ vào ghế đối diện bàn. Không hỏi anh ta có muốn cà phê không — trên bàn tôi đã có hai ly.
Anh ta ngồi xuống, đặt laptop lên bàn, mở ra.
"Tôi đọc toàn bộ báo cáo tài chính ba năm gần nhất và bản kế hoạch chiến lược hiện tại," anh ta bắt đầu, không xã giao. "Có ba vấn đề chính và một điểm mù mà tôi nghĩ ban lãnh đạo chưa chú ý đến."
Tôi cầm ly cà phê. "Nói đi."
Anh ta trình bày trong hai mươi phút. Không slide, không đồ thị màu sắc — chỉ số liệu và lập luận, rõ ràng và thẳng thắn đến mức tôi phải ghi chú liên tục.
Vấn đề một: phụ thuộc quá lớn vào hai khách hàng chiếm sáu mươi phần trăm doanh thu.
Vấn đề hai: chi phí vận hành tăng nhanh hơn doanh thu ba quý liên tiếp, nhưng báo cáo nội bộ không làm nổi bật điều này.
Vấn đề ba: đội ngũ cấp trung đang có tỉ lệ nghỉ việc cao hơn mức trung bình ngành, và không có dữ liệu về lý do.
"Điểm mù?" tôi hỏi khi anh ta dừng lại.
"Giám đốc điều hành không có kênh phản hồi thật sự từ cấp thực thi." Anh ta nhìn thẳng vào tôi. "Người ta nói với lãnh đạo những gì lãnh đạo muốn nghe. Tôi ngồi trong buổi họp hôm qua và thấy điều đó rất rõ."
Tôi đặt bút xuống.
"Anh mới vào công ty hai ngày," tôi nói, giọng bình tĩnh. "Và anh đang nói với tôi rằng đội ngũ của tôi không trung thực với tôi?"
"Không phải không trung thực." Anh ta không né tránh ánh mắt tôi. "Là tự kiểm duyệt. Khác nhau. Người ta không nói dối — họ chỉ không nói những thứ họ nghĩ sẽ không được hoan nghênh."
Tôi ngồi im.
Anh ta đúng. Tôi biết anh ta đúng. Tôi đã nhận ra điều này từ lâu nhưng chưa ai nói thẳng với tôi như vậy.
"Giải pháp?" tôi hỏi.
"Tôi có vài ý kiến." Anh ta lật sang trang mới trong sổ. "Nhưng trước tiên tôi cần hỏi một điều."
"Hỏi đi."
"Giám đốc có thật sự muốn nghe ý kiến trái chiều không?" Anh ta nhìn tôi. "Hay chỉ muốn nghe ý kiến trái chiều được đóng gói đẹp đẽ?"
Tôi nhìn anh ta một lúc.
"Câu hỏi khiếm nhã," tôi nói.
"Câu hỏi cần thiết," anh ta đáp lại, không xin lỗi.
Tôi suy nghĩ một giây.
"Thật sự muốn nghe," tôi trả lời. "Dù đôi khi tôi cần thời gian để xử lý trước khi đồng ý."
Anh ta gật đầu — lần này trông như gật đầu thật, không phải gật đầu lịch sự.
"Được," anh ta nói. "Thế thì chúng ta có thể làm việc được."